Η αισθητηριακή υπερφόρτωση είναι ένα συχνό φαινόμενο στα άτομα με Διαταραχή του Αυτιστικού Φάσματος (ΔΑΦ). Πρόκειται για μια κατάσταση όπου το άτομο λαμβάνει περισσότερα αισθητηριακά ερεθίσματα από όσα μπορεί να επεξεργαστεί, οδηγώντας σε έντονο άγχος, πανικό ή ακόμη και shutdown (απόσυρση) ή meltdown (έντονη συναισθηματική αντίδραση).
Πώς Επηρεάζονται οι Αισθήσεις στον Αυτισμό;
Τα άτομα με αυτισμό μπορεί να είναι είτε υπερευαίσθητα (υπεραντίδραση) είτε υποευαίσθητα (υποαντίδραση) στα αισθητηριακά ερεθίσματα. Κάποιες από τις πιο κοινές προκλήσεις περιλαμβάνουν:
- Ακοή: Οι δυνατοί ή ξαφνικοί ήχοι (όπως σειρήνες, πλήθη, ηλεκτρικές συσκευές) μπορεί να είναι επώδυνοι ή εξουθενωτικοί.
- Όραση: Τα έντονα φώτα, οι γρήγορες εναλλαγές εικόνων ή οι πολυάριθμες οπτικές λεπτομέρειες μπορεί να προκαλέσουν σύγχυση ή κόπωση.
- Αφή: Κάποια υφάσματα, απρόσμενα αγγίγματα ή αλλαγές στη θερμοκρασία μπορεί να είναι δυσάρεστα ή ακόμα και επώδυνα.
- Όσφρηση και Γεύση: Ισχυρές μυρωδιές ή συγκεκριμένες υφές τροφών μπορεί να προκαλέσουν έντονη ενόχληση ή άρνηση κατανάλωσης συγκεκριμένων φαγητών.
Τρόποι Διαχείρισης της Αισθητηριακής Υπερφόρτωσης
- Διαμόρφωση ήρεμου περιβάλλοντος: Χαμηλός φωτισμός, ηχομονωτικά ακουστικά ή ένας ασφαλής χώρος χαλάρωσης μπορούν να βοηθήσουν.
- Χρήση αισθητηριακών εργαλείων: Αντικείμενα όπως fidget toys, ζυγισμένες κουβέρτες ή γυαλιά με φίλτρο φωτός βοηθούν στη ρύθμιση των ερεθισμάτων.
- Εκμάθηση στρατηγικών ρύθμισης: Οι τεχνικές αναπνοής, η προγραμματισμένη ξεκούραση και οι σαφείς ρουτίνες μπορούν να μειώσουν το άγχος που σχετίζεται με την αισθητηριακή υπερφόρτωση.
Η κατανόηση και η προσαρμογή του περιβάλλοντος στις αισθητηριακές ανάγκες των ατόμων με αυτισμό είναι απαραίτητη για την βελτίωση της ποιότητας ζωής και της καθημερινής λειτουργικότητάς τους.